Kamienie moczowe posiadają różną wielkość, kształt, budowę i skład chemiczny (8, 11). Twardość, barwa oraz skład chemiczny zależą ściśle od budowy krystalicznej. Istnieje wiele teorii na temat tworzenia złogu ale żadna z nich nie daje jednoznacznej odpowiedzi jak, kiedy i z czego zaczyna formować się in vivo kamień (1, 2, 4, 5, 10, 12). Niewątpliwie najwięcej informacji o składzie chemicznym i budowie krystalicznej do­starcza analiza chemiczna kamienia. Z uwagi jednak na trudności w uzy­skaniu tego materiału ciągle poszukuje się nowych metod, które pozwo­liłyby z dużym prawdopodobieństwem określić skład formowanego złogu. Składniki osadu upostaciowanego są odzwierciedleniem procesów choro­bowych toczących się w obrębie układu moczowego zaś osad mineralny moczu jest wykładnikiem procesów ogólnoustrojowych (1, 2, 7). Celem pracy było prześledzenie w jakim stopniu istnieje zależność pomiędzy składem chemicznym i krystalicznym kamienia, a osadem moczu cho­rego przed usunięciem tego złogu.

MATERIAŁ I METODY

Materiał do badań stanowiły kamienie moczowe oraz mocz 50 hospita­lizowanych chorych z powodu kamicy moczowej. Osuszony i opłukany kamień rozkruszano w moździerzu porcelanowym. Pobierano ściśle okre­śloną objętość sproszkowanego kamienia i rozpuszczano w 50 ml wody destylowanej. Przy użyciu testu Marckognost firmy Merck wykrywano składniki takie jak: wapń, szczawiany, fosforany, amoniak, magnez, kwas moczowy i cystyna. Oznaczony odsetkowy udział składników chemicznych służył do określenia budowy krystalicznej kamienia. Zestaw pozwala wykryć: wewelit, Wedelit, bruszyt, struwit, apatyt, kwas moczowy i cystynę. Mocz chorych (10 ml) wirowano 5 minut przy 300 g. Z uzy­skanego osadu sporządzano preparat. Pod mikroskopem (Biolar PI po­większenie 250 X) określano składniki upostaciowane (elementy komór­kowe) oraz składniki mineralne osadu moczu.

(przypis własny. Amoniak potrafią wytwarzać tylko bakterie! Niezbędny do tego procesu enzym nazywa się ureazą, który do swojego działania wykorzystuje nikiel. U osób, które przeżyły zatrucie amoniakiem powstają z reguły nieodwracalne zmiany w płucach i drogach oddechowych. Ciężkie uszkodzenie oka, mogące doprowadzić do utraty wzroku. Amoniak silnie drażni korę mózgową stąd może być jedną z przyczyn chorób takich jak: migrena, bóle głowy, padaczka, schizofrenia, depresja, nerwice, autyzm, nadpobudliwość, ADHD, choroba Alzheimera i inne problemy mózgu i układu nerwowego.
 AMONIAK - zobacz skąd się bierze i jakie szkody czyni w organizmie>> )

WYNIKI BADAŃ

Spośród przebadanych kamieni aż 92,O°/o były to kamienie dwu lub wieloskładnikowe. Najczęściej występowały w zestawieniu:
- szczawiany i fosforany (64,0%),
- zdecydowanie rzadziej (12,0%) fosforany i węglan wapnia,
- zaś szczawiany, fosforany i węglan wapnia 10,0% kamieni.

W osadzie mineralnym najczęściej stwierdzano szczawian wapnia (14,0%), zaś u 10,0% chorych kwas moczowy oraz tylko u 4,0% fosforany bezpostaciowe.
Z zestawienia wynika, że 28,0% badanych z kamicą moczową w osadzie moczu posiadało składniki mineralne. Godnym podkreślenia jest fakt, że zawsze były one zgodne ze składem chemicznym kamienia. Ponadto u każdego chorego, kiedy kwas moczowy był składnikiem kamieni, jego kryształy występowały zawsze w osadzie moczu.

W budowie krystalicznej kamieni moczowych dominował bruszyt i wewelit (84,0%) rzadziej (46,0%) struwit, na czwartym miejscu lokował się węglan wapnia i tylko 10,0% kamieni w swojej budowie krystalicznej zawierało kwas moczowy.

Leukocyturię i erytrocyturię obserwowano u wszystkich chorych. Na uwagę zasługuje fakt, że u chorych z kamieniami z bruszytu, wewelitu i kwasu moczowego występowały erytrocyty wyługowane. To zjawisko może pośrednio wskazywać na występowanie złogów w górnych drogach moczowych. Kolejnym ważnym spostrzeżeniem jest to, że w kamicy z kwasu moczowego nie odnotowano znamiennej bakteriurii.

DYSKUSJA

Niewątpliwą przyczyną kamicy są wady nerek i dróg moczowych , błędy dietetyczne, ogniska zakażenia oraz zaburzenia hormonalne np. tarczycy - pierwotna lub wtórna nadczynność przytarczyc.
Powyższe przyczyny prowadzą pośrednio lub bezpośrednio do nagromadzenia w moczu składników kamieniotwórczych. Krystalizacja składników mineralnych zależy głównie od odczynu moczu i obecności inhibitorów krystalizacji, w szczególności soli magnezu i kwaśnych mukopolisacharydów.

Z piśmiennictwa wiadomo, że erytrocyturia jest badaniem skriningowym w napadzie bólowym nerki. W naszej pracy w obrazie mikroskopowym moczu wszystkich badanych stwierdziliśmy erytrocyturię i leukocyturię. Ponadto u 8,0% badanych erytrocyty były morfologicznie zmienione. Powyższy fakt może wskazywać na lokalizacją złogu w górnym odcinku układu moczowego.

Znamienną bakteriurię stwierdzono u połowy osób badanych (56,0°/o). Należy podkreślić, że w kamicy z kwasu moczowego nie odnotowano ani razu znamiennej bakteriurii. Tłumaczyć to można tym, że kwas moczowy krystalizuje w moczu o silnym kwaśnym odczynie, a to z kolei hamuje rozwój flory bakteryjnej.

W badaniach własnych składniki mineralne w postaci kryształów stwierdzono u 28,0% badanych. Najczęściej, bo aż w 14,0% występował szczawian wapnia. Hoffman, Selfred i Schdfer (wg 10) zwrócili uwagę na zmienność wydalniczą szczawianów wapnia z moczem w zależności od pory doby, zmian atmosferycznych oraz bodźców fizycznych i psychicznych. Według innych autorów (14) w godzinach 0-6 rano występuje fizjologicznie zwyżka wydalania tego składnika. Mocz do naszych badań pobierano w godzinach rannych w związku z czym słuszne wydają się być nasze wyniki badań. Innym ważnym spostrzeżeniem naszych badań jest to, że u wszystkich chorych z kamicą moczanową lub z kwasu moczowego, stwierdzono zawsze kwas moczowy w osadzie w postaci kryształów.

Biorąc pod uwagę całokształt wyników naszych badań należy podkreślić aspekt praktyczny pracy. W związku z trudnościami w uzyskaniu kamienia do analizy chemicznej z całą stanowczością zastąpić to może badanie osadu mineralnego moczu. Jak wiadomo, mocz jest materiałem łatwym do uzyskania niezależnie od pory dnia. Można go zbadać w godzinach rannych po przerwie nocnej, po zażyciu leków czy wód pitnych jak zaleca Leńko i wsp. Badanie osadu mineralnego może mieć zastosowanie zarówno w profilaktyce kamicy jak również w ocenie efektywności jej leczenia.

WNIOSKI

1. Kamienie jednoskładnikowe występują rzadko (8,0%).

2. Najczęstszym zestawieniem w kamieniu był Wedelit i bruszyt.

3. Składniki mineralne osadu były zawsze zgodne ze składem chemicznym kamienia.

1. 1. Araszkiewicz Z.: Przemiany wapniowo-fosforowe w obrębie nerek. Pol. Arch. Med. Wewn., 1962, 32, 1003.

2. Głuszek J., Raszeja-Wanic B., Pupek-Musialik D., Łużna B.: Stopień nasycenia szczawianem wapnia u osób zdrowych i chorych z metaboliczne aktywną kamicą szczawianowo-wapniową. Pol. Tyg. Lek. 1979, 34,1777 

3. Głuszek J., Raszeja-Wanic B., Kosicka T.: Udział czynników dietetycznych w patogenezie kamicy wapniowej. Pol. Arch. Med. Wewn., 1982, 63, 245.

4. Kaiser E., T., Bock S.C.: Protein inhibitors of crystal growth. J.Urol., 1989, 141, (3), 2.

5. Kiersztejn M.: Patogeneza kamicy nerkowej u chorych z zespołem upośledzonego wchłaniania. Pol. Tyg. Lek., 1982, 37, 1173.

6. Leńko J., Biel K.: Wydalanie wapnia i fosforanów u chorych na kamicę moczową w czasie krenoterapii. Urol. Pol., 1985, 37, 47. 

7. Nieszporek T., Kokot M.: Kliniczna i biochemiczna ocena chorych na kamicę nerkową. Diagn. Lab., 1984, 20, 154.

8. 8. Modliński L.: Diagnostyka laboratoryjna 1000 kamieni moczowych. Pol. Przeg. Chir., 1974, 2, 237. 

9. Modzelewski A., Zaczek-Modzelewska T.: Epidemiologia kamicy moczowej, Wiad. Lek., 1972, 25, 1169.

10. Musierowicz A.: Sprawozdanie z IX Sympozjum na temat kamicy moczowej. Jena 11-12 wrzesień 1987. Urol. Pol., 1988, 3, 232.

11. Różański W., Górkiewicz Z., Miękoś E., Gałdecki Z.: Oznaczanie budowy krystalicznej kamieni moczowych przy pomocy dyfraktometru rentgenowskiego. Urol. Pol., 1988, 42, 257.

12. Zdrojowy R.: Jatrogenną kamica układu moczowego Wiad. Lek, 1984, 37, 1885.

13. 13. Zieliński J,, Czopek J.: Trudności rozpoznawcze w kamicy z kwasu moczowego z bezmoczem jako pierwszym objawem. Urol. Pol., 1983, 36, 65.

14. 14. Williams H. E., Wandzilak T. R.: Oxalate synthesis transport and hyperoxaluric syndromes. J.Urol., 1989, 141, (3), 2.

---

ESWL A SKŁAD CHEMICZNY KAMIENIA.
Skład chemiczny kamienia ma duży wpływ na przebieg litotrypsji. Na ogół szczawiany waonia kruszą się lepiej niż fosforany wapnia, wśród których szczególnie oporne są złogi zawierające bruszyt. Kamienie zbudowane ze szczawianów wapnia na ogół składają się z mieszaniny szczawianów jedno i dwuwodnych. Łatwiej kruszą się te z większą zawartością szczawianów dwuwodnych, czyste jednowodne są zazwyczaj bardzo twarde. Kamienie z kwasu moczowego są dość twarde, ale po zastosowaniu fali wysokoenergetycznej ulegają erozji na drobne fragmenty. Kamienie cystonowe rozbijają się bardzo źle, Przeważnie na duże części...

Więcej na temat przyczyn kwasicy metabolicznej - ACIDOZA>>

---

Najlepiej zastosować nautralizator w postaci chlorofilu (np. Liquid Chlorophyll lub OCEAN21) oraz ARGININA PLUS.  Arginina   wchodzi z amoniakiem w korzystna reakcję i nie powoduje zasypiania. Neutralizuje skutecznie amoniak np. zmniejsza bolesność mięśni u sportowców czy osób starczych, jak też bolesną sztywność mięśni podczas toksemii ( w zakwaszeniu organizmu i zatruciu pasożytami), a tym samym zmniejsza zmęczenie i bolesność mięśni, a  tym samym pozwala polepszyć komfort pacjenta.

Neutralizacja kwaśnych odczynów w organizmie, rozpuszczania kamieni nerkowych i piasku oraz pobudzenie ich wywalania poprzez działanie naturalnych składników OCEAN21 >>